Αυχενική διαφάνεια: ο υπέρηχος του πρώτου τριμήνου βήμα βήμα

Η αυχενική διαφάνεια είναι ο υπέρηχος που γίνεται ανάμεσα στην 11η και τη 14η εβδομάδα της εγκυμοσύνης και, μαζί με μια εξέταση αίματος, υπολογίζει την πιθανότητα χρωμοσωμικών ανωμαλιών. Είναι εξέταση εκτίμησης κινδύνου και όχι διάγνωσης, και αυτή η διαφορά εξηγεί τα περισσότερα ερωτήματα των γονιών.

Τελευταία ενημέρωση: 19 Νοεμβρίου 2026 60 επαγγελματίες ↓

Τι μετράει ο υπέρηχος

Όλα τα έμβρυα έχουν στο πίσω μέρος του αυχένα μια μικρή συλλογή υγρού κάτω από το δέρμα. Ο εξεταστής μετρά το πάχος της με μεγάλη μεγέθυνση και αυστηρή τεχνική. Όταν είναι αυξημένη, αυξάνεται η πιθανότητα για τρισωμία 21 (σύνδρομο Down), τρισωμίες 18 και 13, αλλά και για ορισμένες καρδιοπάθειες ή άλλα σύνδρομα. Αυξημένη τιμή δεν σημαίνει ότι το μωρό έχει πρόβλημα· σημαίνει ότι χρειάζεται περισσότερος έλεγχος.

Ο συνδυασμένος έλεγχος πρώτου τριμήνου

Η μέτρηση συνδυάζεται με:

  • την ηλικία της μητέρας και την ακριβή ηλικία κύησης,
  • δύο ορμόνες στο αίμα της μητέρας, την ελεύθερη β-hCG και την PAPP-A,
  • συχνά και άλλους δείκτες του υπερήχου, όπως το ρινικό οστό, η ροή στον φλεβώδη πόρο και στην τριγλώχινα.

Ένα πρόγραμμα υπολογίζει έναν αριθμό κινδύνου, π.χ. 1 στις 5.000. Σύμφωνα με το Fetal Medicine Foundation, ο συνδυασμένος έλεγχος εντοπίζει περίπου το 90% των κυήσεων με σύνδρομο Down.

Πότε και πώς γίνεται

  1. Χρόνος: από 11 εβδομάδες + 0 ημέρες έως 13 εβδομάδες + 6 ημέρες, όταν το μήκος του εμβρύου είναι 45–84 χιλιοστά. Κλείστε ραντεβού νωρίς, γιατί το παράθυρο είναι στενό.
  2. Αιμοληψία: μπορεί να γίνει την ίδια μέρα ή λίγες μέρες πριν, ανάλογα με το εργαστήριο.
  3. Υπέρηχος: συνήθως από την κοιλιά, διαρκεί περίπου 20–40 λεπτά. Αν η θέση του εμβρύου δεν βοηθά, μπορεί να ζητηθεί λίγο περπάτημα ή διακολπική προσέγγιση.
  4. Αποτέλεσμα: συχνά την ίδια μέρα, μαζί με εξήγηση από τον γιατρό.

Στο ίδιο ραντεβού γίνεται συνήθως πρώιμος έλεγχος της ανατομίας του εμβρύου και, αν το επιθυμείτε, έλεγχος για τον κίνδυνο προεκλαμψίας. Ρωτήστε τι περιλαμβάνεται, γιατί αυτό εξηγεί διαφορές στις τιμές.

Αν ο κίνδυνος βγει αυξημένος

  • NIPT (ελεύθερο εμβρυϊκό DNA στο αίμα της μητέρας): πιο ακριβής εξέταση ελέγχου, χωρίς κίνδυνο για την κύηση. Θετικό αποτέλεσμα χρειάζεται επιβεβαίωση.
  • Λήψη χοριακών λαχνών ή αμνιοπαρακέντηση: διαγνωστικές εξετάσεις που δίνουν οριστική απάντηση, με μικρό κίνδυνο αποβολής.

Η απόφαση είναι δική σας. Ζητήστε συμβουλευτική για όλες τις επιλογές πριν αποφασίσετε.

Πώς να επιλέξετε πού θα κάνετε την εξέταση

  • Ο εξεταστής πρέπει να έχει πιστοποίηση για τη μέτρηση της αυχενικής διαφάνειας, π.χ. από το Fetal Medicine Foundation, και να ελέγχεται τακτικά.
  • Ρωτήστε αν ο υπολογισμός κινδύνου περιλαμβάνει τη βιοχημική εξέταση και ποιο εργαστήριο τη κάνει.
  • Βεβαιωθείτε ότι θα σας εξηγηθεί το αποτέλεσμα και τι ακολουθεί αν χρειαστεί.

Το NIPT δεν αντικαθιστά τον υπέρηχο: ακόμη κι αν κάνετε NIPT, ο υπέρηχος 11–14 εβδομάδων ελέγχει την ανατομία, την ηλικία κύησης, τα δίδυμα και τον πλακούντα. Σε κολπική αιμορραγία, έντονο πόνο στην κοιλιά ή πυρετό μην περιμένετε το ραντεβού· επικοινωνήστε με τον γιατρό σας ή με εφημερεύον μαιευτήριο.

Ενδεικτικό κόστος στην Αθήνα (2026)

Υπηρεσία Ενδεικτικό κόστος
Υπέρηχος αυχενικής διαφάνειας (ιδιωτικό ιατρείο)περίπου 80 – 150 €
Βιοχημικός έλεγχος (β-hCG, PAPP-A)Μετά από εκτίμηση
NIPTΜετά από εκτίμηση
Αμνιοπαρακέντηση ή λήψη χοριακών λαχνώνΜετά από εκτίμηση

Πηγή: δημοσιευμένες τιμές 4 ιατρείων στην Αθήνα σε πλατφόρμα κράτησης ραντεβού (90 €, 120 €, 80 – 140 €, 100 – 150 €), Νοέμβριος 2026. Ρωτήστε αν η τιμή περιλαμβάνει τη βιοχημική εξέταση και τον έλεγχο προεκλαμψίας.

Συχνές ερωτήσεις

Είναι υποχρεωτική η αυχενική διαφάνεια;

Όχι. Είναι προαιρετική εξέταση ελέγχου που προτείνεται σε όλες τις εγκύους, ανεξάρτητα από την ηλικία. Ο γιατρός σας εξηγεί τι προσφέρει και αποφασίζετε εσείς.

Χρειάζεται να είμαι νηστική ή με γεμάτη κύστη;

Συνήθως δεν χρειάζεται νηστεία. Για την κύστη ακολουθήστε τις οδηγίες του ιατρείου· συχνά αρκεί μια μέτρια ποσότητα νερού.

Τι σημαίνει κίνδυνος 1 στις 300;

Ότι σε 300 κυήσεις με το ίδιο αποτέλεσμα, περίπου μία θα έχει την ανωμαλία και οι 299 όχι. Κάθε ιατρείο έχει όριο πάνω από το οποίο προτείνει επιπλέον έλεγχο.

Μπορώ να κάνω μόνο NIPT;

Το NIPT ελέγχει χρωμοσωμικές ανωμαλίες με μεγάλη ακρίβεια, αλλά δεν δίνει πληροφορίες για την ανατομία του εμβρύου. Γι' αυτό ο υπέρηχος πρώτου τριμήνου εξακολουθεί να συστήνεται.

Τι γίνεται αν χάσω το παράθυρο των 11–14 εβδομάδων;

Ο συνδυασμένος έλεγχος πρώτου τριμήνου δεν μπορεί να γίνει αργότερα. Ο γιατρός θα σας προτείνει άλλες επιλογές, όπως NIPT ή βιοχημικό έλεγχο δευτέρου τριμήνου, και τον υπέρηχο Β΄ επιπέδου.

Το περιεχόμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά τη συμβουλή του μαιευτήρα-γυναικολόγου σας ή την εξειδικευμένη γενετική συμβουλευτική. Σε αιμορραγία, έντονο πόνο ή πυρετό στην εγκυμοσύνη απευθυνθείτε άμεσα σε γιατρό ή εφημερεύον μαιευτήριο.