Τι είναι και τι κάνει
Ο προστάτης είναι αδένας που βρίσκεται ακριβώς κάτω από την ουροδόχο κύστη και περιβάλλει την αρχή της ουρήθρας. Σε νεαρό ενήλικα έχει περίπου το μέγεθος ενός καρυδιού. Παράγει μέρος του σπερματικού υγρού, που βοηθά την κινητικότητα και την επιβίωση των σπερματοζωαρίων. Το PSA είναι μια πρωτεΐνη που παράγει ο προστάτης· μικρή ποσότητα περνά στο αίμα και μετριέται με απλή εξέταση. Επειδή η ουρήθρα περνά μέσα από τον αδένα, κάθε αλλαγή του μεγέθους ή φλεγμονή του επηρεάζει την ούρηση.
Τρεις παθήσεις που συχνά συγχέονται
1. Καλοήθης υπερπλασία
Ο αδένας μεγαλώνει με την ηλικία και μπορεί να πιέζει την ουρήθρα: αδύναμη ροή, καθυστέρηση στην έναρξη, ξύπνημα τη νύχτα για ούρηση, αίσθημα ότι η κύστη δεν άδειασε. Δεν είναι καρκίνος και δεν μετατρέπεται σε καρκίνο. Αναλυτικά στον οδηγό για την υπερπλασία προστάτη.
2. Προστατίτιδα
Φλεγμονή ή λοίμωξη, πιο συχνή σε νεότερους άνδρες. Η οξεία μορφή δίνει πυρετό, κάψιμο και πόνο στο περίνεο και θέλει άμεση θεραπεία. Η χρόνια μορφή εκδηλώνεται κυρίως με πόνο στη λεκάνη που διαρκεί μήνες.
3. Καρκίνος του προστάτη
Ο πιο συχνός καρκίνος στους άνδρες. Στα αρχικά στάδια συνήθως δεν προκαλεί κανένα σύμπτωμα, γι' αυτό τα ουρολογικά ενοχλήματα δεν είναι αξιόπιστος δείκτης. Εντοπίζεται με PSA, κλινική εξέταση και μαγνητική τομογραφία. Δείτε τον οδηγό για τον καρκίνο του προστάτη.
Σύντομη σύγκριση
- Ηλικία: υπερπλασία κυρίως μετά τα 50· προστατίτιδα σε κάθε ηλικία, συχνά 20–50· καρκίνος κυρίως μετά τα 50, νωρίτερα με οικογενειακό ιστορικό.
- Κύριο σύμπτωμα: υπερπλασία με δυσκολία ούρησης· προστατίτιδα με πόνο ή πυρετό· καρκίνος συχνά χωρίς συμπτώματα.
- PSA: μπορεί να ανεβαίνει και στις τρεις. Ένα αυξημένο PSA δεν σημαίνει αυτόματα καρκίνο και θέλει ερμηνεία από ουρολόγο.
Πότε να κλείσετε ραντεβού με ουρολόγο
- Αδύναμη ροή ή δυσκολία στην ούρηση που σας ενοχλεί.
- Ξύπνημα δύο ή περισσότερες φορές τη νύχτα για ούρηση.
- Αίμα στα ούρα ή στο σπέρμα.
- Πόνος στο περίνεο, στους όρχεις ή στη λεκάνη.
- Αυξημένο PSA σε εξετάσεις ρουτίνας.
- Ηλικία 50 ετών και άνω, ή νωρίτερα αν υπάρχει καρκίνος προστάτη σε πατέρα ή αδελφό, για ενημερωμένη συζήτηση σχετικά με τον προληπτικό έλεγχο.
Στα επείγοντα αν δεν μπορείτε καθόλου να ουρήσετε ή αν έχετε υψηλό πυρετό με κάψιμο και πόνο στο περίνεο.
Πώς γίνεται ο έλεγχος
- Ερωτηματολόγιο συμπτωμάτων (IPSS) για να μετρηθεί πόσο επηρεάζεται η ούρηση.
- Δακτυλική εξέταση για μέγεθος, υφή και ευαισθησία του αδένα.
- Γενική ούρων για λοίμωξη ή αίμα.
- PSA, μετά από ενημέρωση για τα οφέλη και τα όριά του.
- Υπερηχογράφημα για όγκο προστάτη και υπόλειμμα ούρων, και όπου χρειάζεται ουροφλοωμετρία.
Τι μπορείτε να κάνετε εσείς
Μειώστε τα υγρά τις τελευταίες ώρες πριν τον ύπνο, περιορίστε αλκοόλ και καφεΐνη αν σας αυξάνουν τη συχνουρία, και ρωτήστε τον φαρμακοποιό πριν πάρετε αποσυμφορητικά ή αντιισταμινικά για το κρυολόγημα. Η σωματική δραστηριότητα και το φυσιολογικό βάρος σχετίζονται με λιγότερα ενοχλήματα. Συμπληρώματα «για τον προστάτη» δεν αντικαθιστούν τη διάγνωση.
Ενδεικτικό κόστος ελέγχου (2026)
| Υπηρεσία | Ενδεικτικό κόστος |
|---|---|
| Επίσκεψη σε ουρολόγο με υπερηχογράφημα (δημοσιευμένα παραδείγματα) | περίπου 40 – 70 € |
| Πακέτο ελέγχου προστάτη: PSA, ελεύθερο PSA και υπερηχογράφημα (ένα δημοσιευμένο παράδειγμα) | περίπου 38 € |
| Ελεύθερο PSA (μεμονωμένη εξέταση, ένα εργαστήριο) | περίπου 15 € |
| Πολυπαραμετρική μαγνητική προστάτη, Αττική (όταν χρειάζεται) | περίπου 250 – 350 € |
Πηγή: τιμές ιατρών σε πλατφόρμα κράτησης ραντεβού και δημοσιευμένοι τιμοκατάλογοι εργαστηρίων και διαγνωστικών κέντρων της Αττικής, Νοέμβριος 2026.
Συχνές ερωτήσεις
Η διόγκωση του προστάτη οδηγεί σε καρκίνο;
Όχι. Η καλοήθης υπερπλασία και ο καρκίνος είναι διαφορετικές παθήσεις, αν και μπορεί να συνυπάρχουν στον ίδιο άνδρα.
Αν ουρώ κανονικά, χρειάζομαι έλεγχο;
Ο καρκίνος του προστάτη στα αρχικά στάδια δεν δίνει συμπτώματα. Από τα 50, ή νωρίτερα με οικογενειακό ιστορικό, αξίζει συζήτηση με ουρολόγο για τον προληπτικό έλεγχο.
Είναι υποχρεωτική η δακτυλική εξέταση;
Δίνει χρήσιμες πληροφορίες, κρατά λίγα δευτερόλεπτα και δεν πονά. Ο γιατρός θα σας εξηγήσει αν χρειάζεται στη δική σας περίπτωση.
Επηρεάζει ο προστάτης τη στύση;
Τα συμπτώματα του προστάτη και η στυτική δυσλειτουργία συχνά συνυπάρχουν, και ορισμένες θεραπείες επηρεάζουν την εκσπερμάτιση. Συζητήστε το ανοιχτά με τον ουρολόγο.
Βοηθούν τα φυτικά σκευάσματα;
Τα στοιχεία είναι περιορισμένα και ασυνεπή. Τα φάρμακα με τεκμηριωμένη δράση χορηγούνται μόνο με ιατρική συνταγή, μετά από διάγνωση.
Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό, βασίζεται στις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ουρολογικής Εταιρείας (EAU) και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση. Τα φάρμακα χορηγούνται μόνο με ιατρική συνταγή.