Πώς εκδηλώνεται
Το χαρακτηριστικό του άσθματος είναι η μεταβλητότητα: τα συμπτώματα έρχονται και φεύγουν, αλλάζουν ένταση από μέρα σε μέρα και συχνά χειροτερεύουν τη νύχτα ή νωρίς το πρωί.
- Συριγμός (σφύριγμα) στην εκπνοή.
- Δύσπνοια ή αίσθημα σφιξίματος στο στήθος.
- Ξηρός βήχας, ιδίως τη νύχτα, με την άσκηση ή στο κρύο.
- Συμπτώματα που πυροδοτούνται από ιώσεις, αλλεργιογόνα (ακάρεα, γύρη, κατοικίδια), καπνό, έντονες μυρωδιές ή άσκηση.
Ο βήχας που κρατά μετά από κάθε κρύωμα ή το λαχάνιασμα που σας κάνει να αποφεύγετε τη γυμναστική δεν είναι πάντα «φυσιολογικά». Αξίζει να το συζητήσετε με πνευμονολόγο.
Πώς γίνεται η διάγνωση
- Ιστορικό: πότε εμφανίζονται τα συμπτώματα, τι τα προκαλεί, οικογενειακό ιστορικό, αλλεργίες, έκζεμα, ρινίτιδα.
- Σπιρομέτρηση με δοκιμασία βρογχοδιαστολής: δείχνει αν υπάρχει στένωση των αεραγωγών που βελτιώνεται με το φάρμακο. Περισσότερα στον οδηγό για τη σπιρομέτρηση.
- Συμπληρωματικές εξετάσεις όταν η σπιρομέτρηση είναι φυσιολογική: μετρήσεις κορυφαίας ροής στο σπίτι, FeNO, δοκιμασία πρόκλησης, αλλεργιολογικός έλεγχος.
Η επιβεβαίωση της διάγνωσης ιδανικά γίνεται πριν ξεκινήσει μακροχρόνια θεραπεία, γιατί αργότερα είναι πιο δύσκολο να αποδειχθεί.
Τα δύο είδη εισπνεόμενων
Οι σύγχρονες διεθνείς συστάσεις (GINA) δίνουν έμφαση στο ότι το άσθμα είναι φλεγμονή και όχι μόνο σύσπαση. Γι' αυτό σε εφήβους και ενήλικες δεν συνιστάται η θεραπεία μόνο με βρογχοδιασταλτικό «ανακούφισης»: η αποκλειστική χρήση του σχετίζεται με περισσότερες σοβαρές κρίσεις. Η βάση είναι το εισπνεόμενο κορτικοστεροειδές, σε σταθερή χρήση ή σε συνδυασμένο εισπνεόμενο που χρησιμοποιείται και για ανακούφιση, ανάλογα με το σχήμα που θα επιλέξει ο γιατρός. Τα εισπνεόμενα χορηγούνται μόνο με ιατρική συνταγή.
Σε σοβαρό άσθμα που δεν ελέγχεται παρά τη σωστή χρήση, υπάρχουν βιολογικοί παράγοντες που χορηγούνται σε εξειδικευμένα κέντρα μετά από πλήρη αξιολόγηση.
Τα συνηθισμένα λάθη
- Λάθος τεχνική εισπνοής: πολύ συχνή αιτία κακού ελέγχου. Ζητήστε να δείξετε στον γιατρό ή στον φαρμακοποιό πώς παίρνετε το φάρμακο, και χρησιμοποιήστε αεροθάλαμο όπου συνιστάται.
- Διακοπή όταν «είμαι καλά»: η φλεγμονή συνεχίζει και τα συμπτώματα επανέρχονται.
- Υπερβολική χρήση του φαρμάκου ανακούφισης: αν το χρειάζεστε συχνά, το άσθμα δεν ελέγχεται και πρέπει να επανεκτιμηθεί η θεραπεία.
- Κάπνισμα και παθητικό κάπνισμα: μειώνουν την αποτελεσματικότητα των φαρμάκων.
Γραπτό σχέδιο δράσης
Κάθε ασθενής καλό είναι να έχει από τον γιατρό του γραπτό σχέδιο: ποια φάρμακα παίρνει καθημερινά, πώς αναγνωρίζει ότι χειροτερεύει, τι αλλάζει σε αυτή την περίπτωση και πότε ζητά επείγουσα βοήθεια. Ελέγχετε επίσης ετήσιο αντιγριπικό εμβολιασμό και τα υπόλοιπα εμβόλια που σας συστήνονται.
Επείγον: αν δυσκολεύεστε να μιλήσετε σε ολόκληρες προτάσεις, τα χείλη ή τα νύχια μελανιάζουν, το φάρμακο ανακούφισης δεν βοηθά ή υπάρχει σύγχυση και υπνηλία, καλέστε αμέσως το 166 ή το 112. Μην περιμένετε να «περάσει».
Πώς να διαλέξετε πνευμονολόγο
- Να έχει δυνατότητα σπιρομέτρησης στο ιατρείο και να την επαναλαμβάνει στην παρακολούθηση.
- Να ελέγχει την τεχνική εισπνοής και να σας δίνει γραπτό σχέδιο δράσης.
- Να συνεργάζεται με αλλεργιολόγο όταν υπάρχει αλλεργικό υπόβαθρο.
Ενδεικτικό κόστος διάγνωσης και παρακολούθησης
| Υπηρεσία | Ενδεικτικό κόστος |
|---|---|
| Επίσκεψη σε πνευμονολόγο | 30–70 € |
| Σπιρομέτρηση | Από 30 € (έως 50–100 € με επίσκεψη και επιπλέον δοκιμασίες) |
| Επίσκεψη σε αλλεργιολόγο | 40–60 € |
| FeNO / δοκιμασία πρόκλησης | Μετά από εκτίμηση |
Αναρτημένες τιμές σε πλατφόρμα ιατρικών ραντεβού για την Αττική (πνευμονολόγοι και αλλεργιολόγοι), Νοέμβριος 2026· λίγες καταχωρίσεις δημοσιεύουν τιμή. Τα φάρμακα συνταγογραφούνται και η συμμετοχή εξαρτάται από τον ασφαλιστικό φορέα.
Συχνές ερωτήσεις
Το άσθμα περνά με τα χρόνια;
Σε παιδιά τα συμπτώματα συχνά υποχωρούν στην εφηβεία, αλλά μπορεί να επανέλθουν αργότερα. Στους ενήλικες το άσθμα συνήθως είναι χρόνιο. Με σωστή θεραπεία όμως μπορεί να μην επηρεάζει την καθημερινότητα.
Είναι επικίνδυνα τα εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή;
Δίνονται σε μικρές ποσότητες απευθείας στους πνεύμονες, γι' αυτό οι παρενέργειες είναι πολύ λιγότερες από τα χάπια κορτιζόνης. Το ξέπλυμα του στόματος μετά τη χρήση μειώνει τον κίνδυνο μυκητίασης ή βραχνάδας.
Μπορώ να γυμνάζομαι με άσθμα;
Ναι, και συνιστάται. Αν η άσκηση προκαλεί συμπτώματα, συζητήστε με τον γιατρό πώς να προσαρμοστεί η θεραπεία και κάντε καλή προθέρμανση.
Ποια η σχέση με την αλλεργική ρινίτιδα;
Συχνά συνυπάρχουν. Η ρινίτιδα που δεν αντιμετωπίζεται μπορεί να δυσκολεύει τον έλεγχο του άσθματος, γι' αυτό καλό είναι να αντιμετωπίζονται μαζί.
Κάθε πότε χρειάζομαι επανεξέταση;
Μετά από αλλαγή θεραπείας συνήθως σε λίγες εβδομάδες έως λίγους μήνες, και σε σταθερή φάση τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο. Πιο συχνά αν είχατε κρίση ή χρειάζεστε συχνά το φάρμακο ανακούφισης.
Το περιεχόμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και βασίζεται σε διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες (GINA). Δεν αντικαθιστά την ιατρική εκτίμηση. Μην αλλάζετε ή διακόπτετε φάρμακα χωρίς οδηγία γιατρού. Σε σοβαρή δύσπνοια καλέστε το 166 ή το 112.