Τι είναι το γλαύκωμα
Γλαύκωμα ονομάζεται μια ομάδα παθήσεων που προκαλούν προοδευτική βλάβη στο οπτικό νεύρο, το «καλώδιο» που μεταφέρει την εικόνα από το μάτι στον εγκέφαλο. Η βλάβη αρχίζει συνήθως από την περιφερική όραση, γι' αυτό ο ασθενής δεν την αντιλαμβάνεται: το άλλο μάτι και ο εγκέφαλος «καλύπτουν» τα κενά. Η όραση που χάνεται δεν επανέρχεται, αλλά η θεραπεία μπορεί να σταματήσει ή να επιβραδύνει την εξέλιξη.
Ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου που μπορεί να τροποποιηθεί είναι η ενδοφθάλμια πίεση. Δεν έχουν όμως όλοι οι ασθενείς υψηλή πίεση· υπάρχει και γλαύκωμα με φυσιολογικές τιμές, ενώ άλλοι έχουν υψηλή πίεση χωρίς βλάβη (οφθαλμική υπερτονία). Γι' αυτό η διάγνωση δεν βασίζεται ποτέ σε μία μόνο μέτρηση.
Οι βασικοί τύποι
- Γλαύκωμα ανοιχτής γωνίας: ο συχνότερος τύπος, εξελίσσεται αθόρυβα σε χρόνια.
- Γλαύκωμα κλειστής γωνίας: η αποχέτευση του υγρού του ματιού φράζει. Μπορεί να εμφανιστεί ως οξεία κρίση.
- Δευτεροπαθές γλαύκωμα: μετά από τραύμα, φλεγμονή, χρήση κορτιζόνης ή άλλες παθήσεις του ματιού.
- Συγγενές/παιδικό γλαύκωμα: σπάνιο, με σημάδια όπως μεγάλα, θολά μάτια ή έντονη φωτοφοβία στο βρέφος.
Επείγον: ξαφνικός έντονος πόνος στο μάτι με κοκκίνισμα, θολή όραση, φωτοστέφανα γύρω από τα φώτα, πονοκέφαλο ή εμετό μπορεί να είναι οξεία κρίση κλειστής γωνίας. Χρειάζεται οφθαλμίατρο ή εφημερεύον νοσοκομείο την ίδια ώρα.
Ποιος κινδυνεύει περισσότερο
Ο κίνδυνος αυξάνεται με την ηλικία, κυρίως μετά τα 40, όταν υπάρχει γλαύκωμα σε συγγενή πρώτου βαθμού, υψηλή μυωπία ή υπερμετρωπία, μακροχρόνια χρήση κορτικοστεροειδών, λεπτός κερατοειδής ή προηγούμενος τραυματισμός στο μάτι. Όσοι ανήκουν σε αυτές τις ομάδες καλό είναι να ρωτήσουν τον οφθαλμίατρο πόσο συχνά πρέπει να ελέγχονται.
Πώς γίνεται η διάγνωση
- Μέτρηση ενδοφθάλμιας πίεσης (τονομέτρηση), συχνά σε περισσότερες από μία επισκέψεις.
- Βυθοσκόπηση για να εκτιμηθεί η όψη του οπτικού νεύρου.
- Γωνιοσκοπία, που δείχνει αν η γωνία αποχέτευσης είναι ανοιχτή ή στενή.
- Παχυμετρία κερατοειδούς, γιατί το πάχος επηρεάζει την ερμηνεία της πίεσης.
- OCT οπτικού νεύρου για τη μέτρηση της στιβάδας των νευρικών ινών.
- Οπτικά πεδία, η εξέταση που δείχνει πραγματική απώλεια όρασης και χρησιμοποιείται για την παρακολούθηση.
Επιλογές θεραπείας
Στόχος είναι μια εξατομικευμένη «πίεση-στόχος» που προστατεύει το νεύρο. Οι ευρωπαϊκές οδηγίες της European Glaucoma Society περιλαμβάνουν τρεις βασικές οδούς:
- Κολλύρια: η πιο διαδεδομένη αρχική θεραπεία. Χορηγούνται μόνο με ιατρική συνταγή και θέλουν καθημερινή, σωστή χρήση.
- Εκλεκτική laser τραμπεκουλοπλαστική (SLT): σύντομη επέμβαση στο ιατρείο, που σε κατάλληλους ασθενείς μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως πρώτη θεραπεία αντί για σταγόνες.
- Χειρουργείο: τραμπεκουλεκτομή, βαλβίδες ή ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές (MIGS), όταν η πίεση δεν ελέγχεται ή η βλάβη προχωρά.
Στο γλαύκωμα κλειστής γωνίας χρησιμοποιείται συχνά ιριδοτομή με laser, ενώ σε ορισμένους ασθενείς βοηθά και η αφαίρεση του κρυσταλλοειδούς (όπως στην επέμβαση καταρράκτη).
Συχνά λάθη ασθενών
- Διακοπή των σταγόνων επειδή «δεν νιώθω τίποτα».
- Παράλειψη των επανελέγχων οπτικών πεδίων και OCT.
- Λήψη κορτιζόνης (σταγόνες, εισπνεόμενα, χάπια) χωρίς να ενημερωθεί ο οφθαλμίατρος.
- Λάθος τεχνική: μία σταγόνα αρκεί· ανάμεσα σε διαφορετικά κολλύρια αφήνετε μερικά λεπτά.
Πώς να επιλέξετε οφθαλμίατρο
Για την παρακολούθηση μετράει να υπάρχει εξοπλισμός OCT και οπτικών πεδίων, ώστε οι μετρήσεις να συγκρίνονται με τον ίδιο τρόπο κάθε φορά. Ρωτήστε ποια είναι η πίεση-στόχος σας, κάθε πότε θα επαναλαμβάνονται οι εξετάσεις και ποιος σας καλύπτει αν εμφανιστεί πρόβλημα με τις σταγόνες. Αν προτείνεται laser ή χειρουργείο, ζητήστε να σας εξηγηθούν τα οφέλη και οι εναλλακτικές.
Λίστα ελέγχου πριν το ραντεβού
- Λίστα με όλα τα φάρμακα και κολλύρια που παίρνετε.
- Οικογενειακό ιστορικό γλαυκώματος.
- Παλαιότερες μετρήσεις πίεσης, OCT ή πεδίων.
- Γυαλιά ή φακοί επαφής που χρησιμοποιείτε.
Ενδεικτικό κόστος για γλαύκωμα (Αττική)
| Υπηρεσία | Ενδεικτικό κόστος |
|---|---|
| Επίσκεψη σε οφθαλμίατρο για γλαύκωμα | 40 – 50 € |
| Επίσκεψη με επιπλέον εξετάσεις (ανάλογα με περιστατικό) | 50 – 120 € |
| OCT οπτικού νεύρου | Μετά από εκτίμηση |
| Οπτικά πεδία | Μετά από εκτίμηση |
| SLT laser | Μετά από εκτίμηση |
| Χειρουργείο γλαυκώματος | Μετά από εκτίμηση |
Τιμές από 5 ιατρεία με δημοσιευμένη τιμή σε πλατφόρμα ραντεβού (Αττική, Νοέμβριος 2026). Δεν βρέθηκαν αξιόπιστες δημοσιευμένες τιμές για εξετάσεις, laser και χειρουργείο. Επιβεβαιώστε την τιμή και την κάλυψη από ΕΟΠΥΥ ή ασφάλεια πριν το ραντεβού.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί να έχω γλαύκωμα χωρίς κανένα σύμπτωμα;
Ναι. Στον συχνότερο τύπο, το γλαύκωμα ανοιχτής γωνίας, δεν υπάρχει πόνος και η απώλεια της περιφερικής όρασης γίνεται αντιληπτή συνήθως μόνο όταν η βλάβη είναι προχωρημένη. Γι' αυτό μετρά ο προληπτικός έλεγχος.
Αν η πίεση του ματιού μου είναι φυσιολογική, αποκλείεται το γλαύκωμα;
Όχι. Υπάρχει γλαύκωμα με φυσιολογική πίεση. Η διάγνωση χρειάζεται εκτίμηση του οπτικού νεύρου (βυθοσκόπηση, OCT) και οπτικά πεδία, όχι μόνο τονομέτρηση.
Θα χρειάζομαι σταγόνες για πάντα;
Συνήθως η θεραπεία είναι μακροχρόνια. Σε κάποιους ασθενείς το SLT laser ή το χειρουργείο μειώνουν ή καταργούν την ανάγκη για σταγόνες, αλλά η τακτική παρακολούθηση συνεχίζεται.
Το γλαύκωμα είναι κληρονομικό;
Το ιστορικό σε γονείς ή αδέλφια αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο. Οι συγγενείς πρώτου βαθμού ασθενών καλό είναι να ελέγχονται νωρίτερα και συχνότερα, σύμφωνα με τη σύσταση του οφθαλμιάτρου.
Επηρεάζει το γλαύκωμα την οδήγηση;
Μπορεί, αν η απώλεια οπτικού πεδίου είναι σημαντική. Ο οφθαλμίατρος μπορεί να κρίνει με βάση τα οπτικά πεδία αν πληρούνται οι απαιτήσεις για δίπλωμα οδήγησης.
Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την εξέταση από οφθαλμίατρο. Μη διακόπτετε ή αλλάζετε θεραπεία χωρίς ιατρική οδηγία. Σε ξαφνικό πόνο ή απώλεια όρασης ζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια.