Καταρράκτης: πότε χρειάζεται επέμβαση και τι να περιμένετε

Ο καταρράκτης θολώνει σταδιακά τον φυσικό φακό του ματιού. Η μόνη οριστική λύση είναι η χειρουργική αφαίρεσή του, και η απόφαση για το πότε θα γίνει εξαρτάται από το πόσο επηρεάζει η όραση την καθημερινότητά σας.

Τελευταία ενημέρωση: 19 Νοεμβρίου 2026 34 επαγγελματίες ↓

Τι είναι ο καταρράκτης

Μέσα στο μάτι, πίσω από την ίριδα, υπάρχει ένας διαφανής φακός που εστιάζει το φως στον αμφιβληστροειδή. Με τα χρόνια οι πρωτεΐνες του φακού αλλοιώνονται και εκείνος γίνεται θολός ή κιτρινωπός. Αυτό είναι ο καταρράκτης. Εμφανίζεται συνήθως μετά τα 60, αλλά μπορεί να εμφανιστεί νωρίτερα σε άτομα με διαβήτη, μακροχρόνια χρήση κορτιζόνης, τραυματισμό ή έντονη έκθεση στον ήλιο.

Συμπτώματα που συνήθως περιγράφουν οι ασθενείς

  • Θολή ή «ομιχλώδης» όραση που δεν διορθώνεται πλήρως με γυαλιά.
  • Θάμπωμα από τα φώτα των αυτοκινήτων τη νύχτα και άλως γύρω από τις λάμπες.
  • Ξεθωριασμένα χρώματα, ανάγκη για περισσότερο φως στο διάβασμα.
  • Συχνές αλλαγές βαθμών στα γυαλιά.

Τα συμπτώματα εξελίσσονται αργά, γι' αυτό πολλοί τα αποδίδουν απλώς στην ηλικία. Δεν υπάρχουν σταγόνες ή συμπληρώματα που να διαλύουν τον καταρράκτη.

Πότε είναι η σωστή στιγμή για επέμβαση

Η Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας και το βρετανικό NHS συμφωνούν ότι η επέμβαση εξετάζεται όταν ο καταρράκτης σας εμποδίζει σε πράγματα που χρειάζεστε ή θέλετε να κάνετε: οδήγηση, διάβασμα, εργασία, ασφαλές περπάτημα. Δεν χρειάζεται να «ωριμάσει». Στα αρχικά στάδια αρκεί συχνά μια νέα συνταγή γυαλιών και καλύτερος φωτισμός. Αν οδηγείτε, ζητήστε από τον οφθαλμίατρο να σας πει αν η όρασή σας καλύπτει τα όρια για δίπλωμα.

Πώς γίνεται η επέμβαση βήμα βήμα

  1. Προεγχειρητικός έλεγχος: μέτρηση όρασης, βυθοσκόπηση, βιομετρία για να υπολογιστεί η ισχύς του ενδοφακού, συχνά OCT ωχράς κηλίδας.
  2. Επιλογή φακού: μονοεστιακός (καθαρή όραση σε μία απόσταση, συνήθως μακριά), τορικός (διορθώνει και αστιγματισμό) ή πολυεστιακός/EDOF (μειώνει την ανάγκη για γυαλιά, με πιθανά άλως τη νύχτα).
  3. Φακοθρυψία: με τοπική αναισθησία (σταγόνες), από μικρή τομή, ο θολός φακός θρυμματίζεται με υπερήχους και αφαιρείται. Στη θέση του τοποθετείται ο τεχνητός ενδοφακός. Γίνεται ως ημερήσια νοσηλεία.
  4. Μετά: αντιβιοτικές και αντιφλεγμονώδεις σταγόνες για μερικές εβδομάδες, προστατευτικό κάλυμμα τη νύχτα τις πρώτες μέρες και επανέλεγχοι.

Αν έχετε καταρράκτη και στα δύο μάτια, συνήθως χειρουργείται πρώτα το ένα και το δεύτερο σε άλλη ημερομηνία.

Τι επηρεάζει το κόστος

Το τελικό ποσό εξαρτάται από τον τύπο του ενδοφακού (οι τορικοί και πολυεστιακοί κοστίζουν περισσότερο), την κλινική, την αμοιβή του χειρουργού και το αν η επέμβαση γίνεται σε δημόσιο νοσοκομείο, σε απογευματινό χειρουργείο ή ιδιωτικά. Σε συμβεβλημένες κλινικές ο ΕΟΠΥΥ καταβάλλει συγκεκριμένο ποσό και ο ασθενής πληρώνει τη διαφορά, ενώ για «premium» φακό πληρώνεται επιπλέον η διαφορά του φακού. Ζητήστε γραπτή, αναλυτική προσφορά πριν αποφασίσετε.

Ανάρρωση και σημεία συναγερμού

Οι περισσότεροι βλέπουν καλύτερα μέσα σε λίγες μέρες. Αποφύγετε το τρίψιμο του ματιού, την κολύμβηση και τη σκόνη τις πρώτες εβδομάδες, και ρωτήστε πότε μπορείτε να οδηγήσετε.

Επικοινωνήστε αμέσως με τον οφθαλμίατρο ή πηγαίνετε σε εφημερεύον νοσοκομείο αν μετά την επέμβαση εμφανίσετε έντονο ή αυξανόμενο πόνο, πτώση όρασης, αυξανόμενη κοκκινίλα ή έκκριμα. Ξαφνικές «μυγίτσες», λάμψεις ή σκιά σαν κουρτίνα στο οπτικό πεδίο μπορεί να σημαίνουν αποκόλληση αμφιβληστροειδούς και χρειάζονται άμεση εξέταση.

Μήνες ή χρόνια αργότερα η όραση μπορεί να θολώσει ξανά επειδή θολώνει η μεμβράνη πίσω από τον ενδοφακό (θόλωση οπίσθιου περιφακίου). Δεν είναι υποτροπή του καταρράκτη: αντιμετωπίζεται με ανώδυνο laser YAG στο ιατρείο, σε λίγα λεπτά.

Πώς να επιλέξετε οφθαλμίατρο

  • Ρωτήστε πόσες επεμβάσεις καταρράκτη κάνει και σε ποια κλινική.
  • Ζητήστε να σας εξηγήσει γιατί προτείνει συγκεκριμένο φακό για τις δικές σας ανάγκες (οδήγηση, οθόνες, διάβασμα).
  • Βεβαιωθείτε ότι θα έχετε πρόσβαση στον γιατρό μετεγχειρητικά, και εκτός ωραρίου.
  • Αν έχετε γλαύκωμα, διαβήτη ή εκφύλιση ωχράς, ρωτήστε πώς επηρεάζουν το αναμενόμενο αποτέλεσμα.

Ενδεικτικό κόστος καταρράκτη

Υπηρεσία Ενδεικτικό κόστος
Επίσκεψη σε οφθαλμίατρο (Αττική)40–60 €
Επέμβαση με μονοεστιακό φακό, ιδιωτικά (ανά μάτι)Μετά από εκτίμηση
Συμμετοχή ασθενούς σε απογευματινό χειρουργείο δημόσιου νοσοκομείου300–500 €
Τορικός ή πολυεστιακός ενδοφακός (επιπλέον διαφορά)Μετά από εκτίμηση
Laser YAG για θόλωση οπίσθιου περιφακίουΜετά από εκτίμηση

Τιμές επίσκεψης από 11 αναρτημένες τιμές οφθαλμιάτρων σε πλατφόρμα ραντεβού στην Αττική (Νοέμβριος 2026). Συμμετοχή απογευματινού χειρουργείου από δημοσίευμα για τα απογευματινά χειρουργεία (2024). Για ιδιωτική επέμβαση δεν βρέθηκαν αξιόπιστες δημοσιευμένες τιμές στην Αττική.

Συχνές ερωτήσεις

Υπάρχουν σταγόνες που θεραπεύουν τον καταρράκτη;

Όχι. Καμία σταγόνα ή συμπλήρωμα δεν έχει αποδειχθεί ότι διαλύει τον καταρράκτη. Στα αρχικά στάδια βοηθούν νέα γυαλιά και καλός φωτισμός· όταν επηρεάζεται η καθημερινότητα, η λύση είναι η επέμβαση.

Πονάει η επέμβαση καταρράκτη;

Γίνεται με τοπική αναισθησία με σταγόνες και συνήθως είναι ανώδυνη· μπορεί να νιώσετε πίεση ή ελαφρά ενόχληση. Έντονος πόνος τις επόμενες μέρες δεν είναι φυσιολογικός και χρειάζεται άμεση επικοινωνία με τον γιατρό.

Πρέπει να περιμένω να «ωριμάσει» ο καταρράκτης;

Όχι. Με τη σύγχρονη φακοθρυψία η απόφαση βασίζεται στο πόσο σας περιορίζει η όραση, όχι στο στάδιο του καταρράκτη. Η πολύ μεγάλη αναμονή μπορεί μάλιστα να κάνει την επέμβαση πιο απαιτητική.

Θα χρειάζομαι γυαλιά μετά την επέμβαση;

Με μονοεστιακό φακό ρυθμισμένο για μακριά, συνήθως θα χρειάζεστε γυαλιά για κοντά. Οι πολυεστιακοί και EDOF φακοί μειώνουν την ανάγκη για γυαλιά, αλλά δεν ταιριάζουν σε όλους. Συζητήστε με τον οφθαλμίατρο τι κάνετε περισσότερο στην καθημερινότητά σας.

Καλύπτει ο ΕΟΠΥΥ την επέμβαση καταρράκτη;

Στα δημόσια νοσοκομεία η επέμβαση καλύπτεται, συχνά με λίστα αναμονής. Σε συμβεβλημένες ιδιωτικές κλινικές ο ΕΟΠΥΥ καταβάλλει συγκεκριμένο ποσό και ο ασθενής πληρώνει τη διαφορά, μαζί με τυχόν διαφορά για ειδικό φακό. Επιβεβαιώστε τους όρους με την κλινική πριν από την επέμβαση.

Το περιεχόμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξέταση από οφθαλμίατρο. Για διάγνωση και θεραπεία απευθυνθείτε σε ειδικό. Σε απότομη απώλεια όρασης ή έντονο πόνο στο μάτι αναζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια.