Αν δεν μπορείτε να ουρήσετε καθόλου και πονάει η κάτω κοιλιά, πηγαίνετε στα επείγοντα. Ο καθετηριασμός ανακουφίζει αμέσως. Επείγουσα εκτίμηση χρειάζεται επίσης όταν η κατακράτηση συνοδεύεται από πόνο στη μέση με αδυναμία ή μούδιασμα στα πόδια ή στην περιοχή του περινέου, γιατί μπορεί να σημαίνει πίεση των νεύρων της σπονδυλικής στήλης.
Οξεία και χρόνια: δύο διαφορετικές εικόνες
- Οξεία κατακράτηση: ξαφνική αδυναμία ούρησης, ενώ η κύστη είναι γεμάτη και πονά. Συχνότερη σε άνδρες μεγαλύτερης ηλικίας.
- Χρόνια κατακράτηση: η κύστη δεν αδειάζει ποτέ τελείως και μένει μεγάλο υπόλειμμα. Συνήθως δεν πονά. Τα συμπτώματα είναι αδύναμη ροή, συχνουρία, νυχτουρία, ή σταγόνες που φεύγουν συνεχώς (ακράτεια υπερχείλισης). Μερικές φορές ανακαλύπτεται μόνο όταν η πίεση έχει αρχίσει να επηρεάζει τα νεφρά.
Συχνές αιτίες
- Διογκωμένος προστάτης, η πιο συχνή αιτία στους άνδρες. Δείτε τον οδηγό για την υπερπλασία προστάτη.
- Φάρμακα: ορισμένα αντιισταμινικά και αποσυμφορητικά για το κρυολόγημα, αντικαταθλιπτικά, αντιψυχωσικά, οπιοειδή αναλγητικά και φάρμακα με αντιχολινεργική δράση. Ένα κρυολόγημα με αποσυμφορητικό σε άνδρα με μεγάλο προστάτη είναι κλασικό σενάριο.
- Μετά από χειρουργείο, λόγω αναισθησίας, παυσίπονων και ακινησίας.
- Έντονη δυσκοιλιότητα, ιδίως σε ηλικιωμένους.
- Αλκοόλ σε μεγάλη ποσότητα, όταν η κύστη «παραγεμίσει».
- Στένωμα ουρήθρας, λοιμώξεις, πέτρα στην κύστη.
- Νευρολογικά αίτια: διαβήτης με νευροπάθεια, σκλήρυνση κατά πλάκας, κακώσεις ή κήλες της σπονδυλικής στήλης.
- Στις γυναίκες, πιο σπάνια: πρόπτωση οργάνων της πυέλου, μετά από τοκετό ή επεμβάσεις.
Τι γίνεται στο νοσοκομείο
- Επιβεβαίωση με υπέρηχο κύστης ή απλή ψηλάφηση.
- Καθετηριασμός από την ουρήθρα, ή σπανιότερα από την κοιλιά (υπερηβικός), όταν η ουρήθρα δεν επιτρέπει τη δίοδο.
- Έλεγχος νεφρικής λειτουργίας και ούρων για λοίμωξη.
- Αναθεώρηση των φαρμάκων που μπορεί να ευθύνονται.
Η δοκιμή αφαίρεσης του καθετήρα
Στους άνδρες με οξεία κατακράτηση από τον προστάτη, οι Ευρωπαϊκές Οδηγίες Ουρολογίας (EAU) περιγράφουν τη δοκιμή αφαίρεσης του καθετήρα μετά από λίγες ημέρες, συνήθως αφού ξεκινήσει φάρμακο που χαλαρώνει τον αυχένα της κύστης και τον προστάτη. Το φάρμακο χορηγείται μόνο με ιατρική συνταγή. Αν η ούρηση επανέλθει, ακολουθεί έλεγχος και θεραπεία του προστάτη. Αν όχι, συζητείται επέμβαση ή, σε όσους δεν μπορούν να χειρουργηθούν, μακροχρόνια λύση με καθετήρα ή διαλείποντα αυτοκαθετηριασμό.
Ζώντας με καθετήρα: πρακτικές συμβουλές
- Η σακούλα να βρίσκεται πάντα χαμηλότερα από την κύστη και ο σωλήνας να μη διπλώνει.
- Πίνετε αρκετά υγρά, εκτός αν ο γιατρός σας έχει πει διαφορετικά.
- Καθημερινό πλύσιμο της περιοχής με νερό και σαπούνι.
- Επικοινωνήστε με γιατρό αν σταματήσει να τρέχει ούρα, αν εμφανιστεί πυρετός ή ρίγη, ή αν τα ούρα γίνουν πολύ θολά ή αιματηρά.
- Η αλλαγή του καθετήρα μπορεί να γίνει και στο σπίτι από νοσηλευτή.
Πώς προλαμβάνεται η υποτροπή
Άνδρες με συμπτώματα προστάτη να ρωτούν τον φαρμακοποιό πριν πάρουν σκευάσματα για το κρυολόγημα ή αλλεργίες, να μην κρατούν πολλές ώρες τα ούρα και να αντιμετωπίζουν τη δυσκοιλιότητα. Η αδύναμη ροή και το ξύπνημα πολλές φορές τη νύχτα δεν είναι «φυσιολογικά της ηλικίας» και αξίζει να εκτιμηθούν πριν οδηγήσουν σε κατακράτηση.
Ενδεικτικό κόστος (2026)
| Υπηρεσία | Ενδεικτικό κόστος |
|---|---|
| Τοποθέτηση ή αλλαγή ουροκαθετήρα στο σπίτι από νοσηλευτή, Αττική | περίπου 40 – 50 € |
| Υπέρηχος νεφρών – κύστης με μέτρηση υπολείμματος, Αθήνα | περίπου 30 – 60 € |
| Επίσκεψη σε ουρολόγο, Αθήνα | περίπου 40 – 90 € |
| Επέμβαση προστάτη μετά από κατακράτηση | Μετά από εκτίμηση |
Πηγή: δημοσιευμένοι τιμοκατάλογοι υπηρεσιών κατ' οίκον νοσηλείας στην Αττική και τιμές ιατρών σε πλατφόρμα κράτησης ραντεβού, Νοέμβριος 2026. Η οξεία κατακράτηση αντιμετωπίζεται και στα τμήματα επειγόντων των δημόσιων νοσοκομείων.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσες ώρες χωρίς ούρηση είναι ανησυχητικό;
Αν νιώθετε γεμάτη και πονεμένη κύστη και δεν μπορείτε να ουρήσετε, πηγαίνετε στα επείγοντα χωρίς να περιμένετε. Αν απλώς ουρείτε λίγο χωρίς ανάγκη, πιθανόν πίνετε λίγο ή υπάρχει άλλο πρόβλημα που θέλει εκτίμηση την ίδια μέρα.
Βοηθά το ζεστό νερό ή το μπάνιο;
Μπορεί να βοηθήσει σε ήπιες δυσκολίες, αλλά δεν πρέπει να καθυστερεί την επίσκεψη στο νοσοκομείο όταν η κύστη είναι γεμάτη και πονά.
Θα έχω για πάντα καθετήρα;
Οι περισσότεροι όχι. Συχνά ο καθετήρας αφαιρείται μετά από λίγες ημέρες και η αιτία αντιμετωπίζεται με φάρμακα ή επέμβαση.
Συμβαίνει και σε γυναίκες;
Ναι, πιο σπάνια. Οφείλεται συνήθως σε φάρμακα, επεμβάσεις, λοιμώξεις, πρόπτωση ή νευρολογικά αίτια.
Τι είναι ο διαλείπων αυτοκαθετηριασμός;
Ο ίδιος ο ασθενής αδειάζει την κύστη με λεπτό καθετήρα μερικές φορές την ημέρα, χωρίς μόνιμο σωλήνα. Είναι ασφαλής μέθοδος όταν γίνεται με σωστή εκπαίδευση.
Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό, βασίζεται στις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ουρολογικής Εταιρείας (EAU) και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση. Μη διακόπτετε φάρμακα χωρίς οδηγία γιατρού. Τα φάρμακα χορηγούνται μόνο με ιατρική συνταγή.